TRÍ BÁT NHÃ Prajna

Thường xuyên sống bằng phân biệt trí, hầu như chúng ta lúc nào cũng ồn ào, mệt mỏi, bận rộn, đặc quánh, từ bên trong. Càng là người ‘trí thức’, càng có thể là người vô cùng ồn ào hời hợt chấp ngã chấp pháp.

Trí Bát Nhã (Prajna) là Trí Tuệ phát xuất từ CHÂN TÂM cũng là PHẬT TÁNH. Có thể cảm nhận chút dấu vết của Trí Bát Nhã vốn có sẵn, là khi ta thật rỗng rang (tâm không), lại giữa thiên nhiên trời đất bao la yên tĩnh, bỗng nhiên, ta thấy ‘lòng mình’ thật an bình, sảng khoái, kỳ diệu, sáng suốt. Một số hành giả yoga, khí công, tu thiền, khi đi vào chút ‘định’, bỗng ‘thấy’ mình và vũ trụ rất khác, kể cả phát huy nhiều năng lượng đến độ thần thông biến hóa, nhưng sẽ không bao giờ được bám chấp vào những thấy biết và năng lực đó. Rõ nhất thường là ‘con mắt thứ ba’, mắt huệ giữa trán, nóng lên.

Có nhiều con đường để trở về Chân Tâm Phật Tánh tức trở về với Tuyệt Đối, mà Kitô Giáo gọi là về cùng Cha, qua Lời Hằng Hữu nơi Giêsu. Nhưng con đường nào cũng đều phải đi đến Trí Bát Nhã, vượt qua cái thấy biết óc não. Bát Nhã, vì thế, được gọi là ‘mẹ’, mẹ ‘sinh ra’ chư Phật chư Bồ Tát.

Hành giả sẽ khai mở Trí Bát Nhã, khi tu tập đến độ ‘chiếu kiến ngũ uẩn giai không’ : Soi rõ năm uẩn đều Không. Bấy giờ, Sắc chẳng khác Không, Sắc chính là Không. Cũng thế, về Thọ, Tưởng, Hành, Thức. 

Trí Bát Nhã vì thế cũng gọi là Không Trí, Trí chẳng dừng lại ở khái niệm phân biệt, mà ‘xuyên thấu’ bản chất ‘huyền nhiệm’ Không của các pháp ; Không Trí, là thấy vạn sự đều như ‘bí tích’ : Rất ở trong thế giới lưu bố, hình tướng (tích), mà vẫn dòm ra sự ‘mầu nhiệm bát ngát thiêng liêng’ (bí, nhiêm ngay nơi hình tướng.

Trí Bát Nhã cũng gọi là Trí Huệ Vượt Qua, Độ Trí (Độ là qua sông), vượt qua chứ không bám chấp vào khái niệm, không còn bị hình danh sắc tướng thế gian chi phối. Vượt Qua đến ‘bờ bên kia’ của mọi hiện hữu, hiện tượng, mọi pháp hữu vi hay vô vi. Trí Huệ Vượt Qua, Độ Trí, gọi theo phiên âm tiếng Phạn là Bát Nhã Ba La Mật Đa.

(Vô Trú)

#Prajna #paramita  #ថាច់ធ្វឹនហ្វា# HERENOW